Samaniler

Rouran çağı Göktürk çağı Uygur çağı Kırgız çağı

Rouran Birinci Göktürk Tang İkinci Göktürk Uygur Kırgız Hunlar Batı Göktürk Türgiş Karluk Hazar

Rouran 400–554
Birinci Göktürk 552–630
Tang 630–682
İkinci Göktürk 682–744
Uygur 744–840
Kırgız 840–924
Hunlar 370–469
Batı Göktürk 552–659
Türgiş 699–766
Karluk 766–800
Hazar 650–969

Samaniler, Termez bölgesinden gelen küçük soylulardı. 819’dan itibaren Nişabur’un Tahiri valileri altında Semerkant’ı yönettiler.^[1] 874’ten itibaren, İsmail bin Ahmed önderliğinde, adı dışında her bakımdan bağımsızdılar. 892’de İsmail başkenti Buhara’ya taşıdı. Bütün doğu İran’ı ve Maveraünnehir’i aldı.^[1] İsmail çoğunlukla hanedanın kurucusu diye anılır. Oysa aile Maveraünnehir’i dokuzuncu yüzyılın başından beri elinde tutuyordu.^[2]

Onuncu yüzyılda Saman ticareti artık Soğd adını taşımıyordu. Önceki Soğd ticaretinin bazı ekonomik ve toplumsal özelliklerini de yitirmişti.^[3] Saman ticareti Buhara’dan kuzeybatıya, Harezm üzerinden İdil’e gidiyordu. Saman sikkeleri Çin’de bilinmez.^[4] İspicab’ın kuzeyinde imparatorluk ile Türk boyları arasında bir tampon bölge uzanıyordu, bu bölge Buhara’ya yalnızca simgesel bir haraç ödüyordu. Samaniler orada, bozkırdan gelebilecek sürprizlere karşı koruma olarak inanç savaşçılarını yerleştirdi.^[5] 893’te İsmail, Talas üzerindeki Taraz’a akın etti. Şehrin kilisesini camiye çevirdi.^[6]^[7] On beş bin esir aldı, bunların arasında Karluk yabgusunun karısı da vardı.^[7]

Onuncu yüzyılın ikinci yarısında hanedanlık kavgaları devleti sarstı. Hükümdarların Türk muhafızları bu kavgalarda giderek daha büyük pay aldı. Hanedan 999’da Karahanlılara yenildi.^[1]