Rouran çağıGöktürk çağıUygur çağıKırgız çağı
RouranBirinci GöktürkTangİkinci GöktürkUygurKırgızHunlarBatı GöktürkTürgişKarlukHazar
  • 400
  • 500
  • 600
  • 700
  • 800
  • 900

İkinci Kağanlık bu iki yılda yıkılmadı. Onu kuran hanedan ise yıkıldı ve konfederasyon, 713’teki genişliğine bir daha kavuşmadı.

Beiting, 714

Kapgan, oğlunu seçme süvarilerden oluşan bir kuvvetle Tianshan’ın kuzeyindeki Tang garnizonu Beiting’i kuşatmaya gönderdi.[1] Çinli general surları tuttu. Sonra dışarı çıktı, Tong’e Tegin’i surların dibinde yakalayıp başını kesti. Kuşatanlar geri çekildi.[1]

Sonuç hemen ve kişisel oldu. Kapgan’ın eniştesi kuvvetin içindeydi ve eve dönmeye cesaret edemedi. Karısını alıp Tang’a geçti. Orada general yapıldı, ona bir prenslik unvanı, bir ev, köleler, atlar ve bin top kumaş verildi.[1]

715 geçişleri

715’te geçişler bireysel olmaktan çıktı.[1] İki kanadın On Okları birbiri ardına geldi: solun beş çuru ve sağın beş irkini. Damatlarıyla, bir Koreli ileri geleniyle ve Sır’ın komutanıyla birlikte geldiler. Toplam on binden fazla çadırdı.[1] Saray onları ırmağın güneyindeki eski topraklarına yerleştirdi.[1]

Sonbaharda Kapgan, çölün kuzeyinde reisleri Abusi önderliğindeki Dokuz Soyadı ile savaştı. Dokuz Soyadı insan ve hayvan bakımından ağır kayıpla bozguna uğradı. Abusi bunun üzerine halkını o da Tang’a geçirdi.[1] Kapgan savaşı kazandı, ama yenilen reis düşmanın başkentinde sona erdi. Bütün dönemin örüntüsü budur.

Kapgan’ın ölümü, 716

716’da Kapgan, Dokuz Soyadın Bayırkularına karşı kuzeye yürüdü ve onları Tola’da yendi.[1] Zaferi hafife aldı ve önlem almadan geri döndü. Bir söğüt korusunda geride kalmış bir Bayırku olan Xiezhilüe ile karşılaştı. Adam onu vurup başını kesti, sonra başı bir Tang elçisiyle Chang’an’a götürdü.[1]

716 tasfiyesi

Kül Tegin, babasının eski çevresini topladı. Kapgan’ın oğlunu, küçük kağanı, kardeşleriyle ve en yakın adamlarının hemen hepsiyle birlikte öldürdü. Sonra kendi ağabeyini Bilge Kağan olarak tahta oturttu.[1]

Yeni kağan devletin hakkını kardeşine verdi ve tahtı ona vermeye çalıştı. Kül Tegin tahtı reddetti ve ordunun tek sorumlusu olarak Sol Erdemli Kral yapıldı.[1] Aynı sırada Türgişler kendilerine bir kağan seçti, Xi ve Kıtanlar Tang’a geçti, birçok Göktürk boyu da kararsızdı. Bu yüzden yetmişi aşmış yaşlı danışman Tonyukuk geri çağrıldı.[1]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i j k l Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 194

Kaynaklar

Literatür

  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)
  • Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)
  • Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler2

Savaşlar
Kapgan's wars with the Tang, 698–716 · Kapgan's western war, 709–713

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “The revolt of the subject peoples, 714–716.” Turkic Atlas, revised 4 November 2026. https://turkicatlas.org/conflicts/revolt-of-the-subject-peoples/

Son güncelleme: 4 Kasım 2026