Baideng Kuşatması

MÖ 200 kışında Han hanedanının kurucu imparatoru, Asya Hunlarına karşı sefere bizzat çıktı. Asya Hunları onu bir tepede yedi gün boyunca çevreledi.^[1] İmparator sağ kurtuldu. Hükümetinin sonradan kabul ettiği şartlar, sınırı sonraki yetmiş yıl boyunca belirledi.^[1]

Sefer

Han kralı Xin, başkenti Mayi olmak üzere Dai’ye nakledilmişti. Asya Hunları Mayi üzerine büyük güçle yürüdü ve Xin onların safına geçti. Xin’i yanına alan Mete Han, ordusunu Gouzhu üzerinden güneye götürdü. Taiyuan’a saldırdı ve Jinyang’a kadar ilerledi. İmparator Gaozu onunla karşılaşmak üzere yürüdü.^[1] İmparator Asya Hunlarına karşı değil, karşı tarafa geçmiş Han kralına karşı sefere çıkmış olabilir. Xin, hanedanı kuran savaşlarda Gaozu’nun yoldaşıydı. İmparator Xin karşı tarafa geçer geçmez bizzat ona karşı sefere çıktı. O halde Han için önemli olan, sınır komutanlarının Asya Hunlarına katılıp kendi devletlerini kurmasını önlemekti.^[2]

Kış alışılmadık derecede sertti. Shiji, yağmur ve kar yağdığını, her on kişiden iki ya da üçünün soğuktan parmaklarını yitirdiğini kaydeder.^[1]^[3] Mete Han bunun üzerine, arazi elverdiği her yerde bozkır komutanlarının yaptığını yaptı. Yenilmiş gibi göründü ve takipçilerini peşinden çekti. Seçme birliklerini gizledi, yalnızca zayıf ve cılız olanları gösterdi. Han ordusu, çoğu piyade olmak üzere üç yüz yirmi bin kişiyle onun peşinden kuzeye geldi.^[1]^[4] Xin’in biyografisine göre, Sağ ve Sol Erdemli Krallar komutasındaki on binden fazla atlıdan oluşan bir öncü bundan önce Xin’in generallerine katılmıştı. Han ordusu onu birkaç kez yendi ve kovaladı.^[5]

Çember

Gaozu piyadesinden önce Pingcheng’e ulaştı. Mete Han dört yüz bin seçme atlıyı saldı ve onu Baideng’de kuşattı. Yedi gün boyunca çemberin içindeki ve dışındaki kuvvetler birbirine ne yardım götürebildi ne de erzak.^[1]^[6] Han Shu dört yüz bin yerine üç yüz binden fazla seçme atlı verir.^[7]^[6] Aynı metin çemberi renklerine göre tarif eder. Bu tarif, kanatlara göre dizilmiş bir bozkır ordusunun en eski anlatımıdır: batıda beyaz atlar, doğuda mavimsi gri, kuzeyde kara, güneyde kızıl atlar.^[1]^[8] Bunun bir savaş düzeni mi, dört yöne göre yapılmış törensel bir yerleşim mi, yoksa bir Çinli yazarın ikisini düzene sokması mı olduğu bu pasajdan anlaşılamaz.

Aralık

Gaozu, şanyunun eşine gizlice zengin bir hediye gönderdi. Kadın Mete Han’a, iki hükümdarın birbirini sıkıştırmaması gerektiğini söyledi. Şanyu Han topraklarını alsa bile, dedi, sonunda orada yaşayamazdı. Han kralının ilahi bir koruması vardı, diye ekledi, şanyu bunu hesaba katmalıydı.^[1] Aynı sırada Mete Han, Han’dan ayrılan kral Xin’in generalleri Wang Huang ve Zhao Li ile bir buluşma ayarlamıştı. Birlikleri gelmedi. Mete Han onların Han ile anlaştığından şüphelendi. Kadının sözleri ve bu şüphe, onu çemberin bir köşesini açmaya götürdü.^[1] Gaozu her askerin yayını sonuna kadar germesini, kirişe ok koymasını ve dışa dönmesini emretti. Kolu aralıktan dosdoğru yürütüp çıkardı ve ana ordusuna yeniden katıldı. Mete Han geri çekildi, Han ordusu da geri çekildi.^[1]

Sonuçlar

Han, heqin anlaşmasını yapmak üzere Liu Jing’i gönderdi.^[1] Akınlar durmadı. Xin sonradan Asya Hunlarının generali olarak hizmet etti ve Mete Han Dai’ye canı istediği gibi girip çıktı. Han bunun üzerine Liu Jing’i yeniden gönderdi. Yanında şanyunun eşi olacak, imparatorluk hanedanından bir kadın vardı. Han ayrıca her yıl belirli miktarlarda ipek yumağı, ipek, şarap, pirinç ve yiyecek gönderdi. Bir yemin iki hükümdarı kardeş yaptı. Shiji sonucu kuru bir dille kaydeder: Mete Han bunun üzerine biraz gevşedi.^[1]

Kuşatma, saltanatı aşan bir Han yargısını da kalıcı kıldı. İmparatoriçe Lü, Mete Han’ın küstah bir mektubuna savaşla karşılık vermek istediğinde generalleri onu tek bir gerekçeyle durdurdu: Gaozu bilge ve savaşçıydı, buna rağmen Pingcheng’de sıkıştırılmıştı.^[1]