Apa Tarkan

Rouran çağı Göktürk çağı Uygur çağı Kırgız çağı

Rouran Birinci Göktürk Tang İkinci Göktürk Uygur Kırgız Hunlar Batı Göktürk Türgiş Karluk Hazar

Rouran 400–554
Birinci Göktürk 552–630
Tang 630–682
İkinci Göktürk 682–744
Uygur 744–840
Kırgız 840–924
Hunlar 370–469
Batı Göktürk 552–659
Türgiş 699–766
Karluk 766–800
Hazar 650–969

Apa Tarkan bileşik bir unvandır. Apa bir komutayı ya da bir kıdemi adlandırır. Tarkan’a eklenir. Tarkan ise kağanın yanındaki bir konumu adlandırır. Jiu Tang Shu bu rütbeyi iki kağan yapan ve üçünden uzun yaşayan danışman Tonyukuk’a verir.^[1]

Apa’nın neyi eklediği çözülmüş değildir. Kişi adlarında da geçer ve Töremen Apa onu taşır. Literatür onu kimi zaman bir komuta, kimi zaman bir kanat içindeki kıdem olarak okur. Unvanın bütünü, yabancı bir gözlemcinin hükümdar çevresinin içinden kaydettiği az sayıdaki Göktürk makamından biridir. Tonyukuk yazıtı da onu içerir. Biçim apa tarkan-garu, yani “Apa Tarkan’a”dır. Ona gönderilen gizli bir iletiyi bildiren cümlede geçer.^[2]^[3]