Konu
Göktürkler
Göktürkler, 552'de Rouranları deviren ve bozkıra Çin sınırlarından Karadeniz'e kadar hükmeden Aşina kağanlarının halkıydı. Onların adını taşıyan iki kağanlık, Tang egemenliği altında geçen elli yılla birbirinden ayrılır. Bu sayfa atlasın onlar hakkında içerdiklerini bir araya getirir: devletleri, okuma yollarını ve hükümdarları, savaşları, yerleri, unvanları, gelenekleri, kaynakları ve tartışmaları üzerine maddeleri.
Bu sayfa ve menü Türkçedir. Maddelerin bir kısmı Türkçe okunabilir, kalanı İngilizcedir ve öyle işaretlenir.
Zaman içinde devletler
Okuma yolları
Tek bir tarihin dört bölümü, 542–628, ve dünyalarından geçen iki yol
Bölüm I · 542–552 · 7 madde
Göktürk Bağımsızlık Savaşı
Çin sınırına bir akından Ötüken'in alınmasına, 542–552
Bölüm III · 552–589 · 8 madde
İstemi'nin Batı Yolculuğu
Altay'dan Ceyhun'a, Kafkasya'ya ve Kırım'a, 552–589
- İstemi
- Göktürk-Eftalit Savaşı, 555–563
- Göktürklerin İpek Yolu Boyunca Yayılışı
- Göktürk-Sasani Ticaret Çatışması
- Göktürk-Bizans İttifakı
- Göktürklerin Avrupa'ya Yayılışı
- Avrupa'daki Türk boyları
- Göktürk-İran Savaşı, 588–589
Funerary couch of An Jia, a Sogdian sabao at the Zhou court who died in 579, three of its back panels: a meeting of riders and talks at a low table, a feast in a yurt with a laden camel below, a banquet with dancers. Shaanxi History Museum, Xi’an. Photograph: Gary Todd, 2019, CC0.
Bölüm IV · 581–628 · 10 madde
Birinci Göktürk İmparatorluğu'nun bölünmesi
Bir kağanlık nasıl ikiye bölündü ve batıdaki ne oldu
Konular
4 madde
Adlar, unvanlar ve iddialar
Sözcükler ne anlama gelir ve kim öyle der
Runes on the east face of the Kül Tegin stone, photographed by the Finnish expedition of 1890. Inscriptions de l’Orkhon, Helsingfors 1892, Tab. 4; National Library of Finland, Public domain.
Devletler ve hanedan6
- Aşina 439–969
- Birinci Göktürk Kağanlığı 552–630
- Batı Göktürk Kağanlığı 552–657
- Göktürk fetret dönemi, 630–682 630–682
- İkinci Göktürk Kağanlığı 682–744
- Göktürkler
Hükümdarlar47
- Bumin Kağan 552
- Issık Kağan 552–553
- İstemi 552–576
- Mukan Kağan 553–572
- Börü Kağan 572 kısa
- Taspar Kağan 572–581
- Tarduş 576–603
- Amrak 581–582
- İşbara Kağan 582–587
- Bağa Kağan 587–588
- Niri Kağan 587–603
- Tulan Kağan 588–599
- Heshana Khan 603–611
- Yami Khan 603–609
- Shibi Khan 609–619
- Shegui Khan 611–619
- Tong Yabgu 618–630
- Chula Khan 619–620
- İlig Kağan 620–630
- Töles Khan 620–630
- Bağatur Kağan 628–630
- Si Yabgu Kağan 628–632
- Nişu Bağa Şad 632–634
- Ishbara Tolis Khan 634–639
- Üç Tuğlu Khan 638–642
- Aşina Simo 639–643
- Irbis Ishbara Yabgu Khan 639–641
- Irbis Shegui Khan 642–651
- Ashina Helu 651–657
- Nishufu Khan 679–680
- Ashina Funian 680–681
- İlteriş Kağan 682–691
- Kapgan Kağan 691–716
- Inel Khan 699–716
- Bilge Kağan 716–734
- Tengri Khan 734–741
- Yiran Khan 734
- Ozmish Khan 741–744
- Chebi Khan
- Duoxifu kısa
- Kunaxolan kısa
- Rudan Kağan kısa
- Šāba
- Sparzeugun kısa
- Tanhan Kağan kısa
- Töremen Apa
- Tuldich kısa
Diğer kişiler56
- Aoshe Şad kısa
- Arsilas kısa
- Aşide Wumo Çor kısa
- Ashide Yuanzhen
- Bağa Şad kısa
- Bochan kısa
- Börü Shad
- Buli Şad kısa
- Chiji Şad kısa
- Çorpan Tarhan kısa
- Damozhi kısa
- Dieluozhi kısa
- Diqincha kısa
- Duliu kısa
- Dusuliu kısa
- Fağfura kısa
- Jujian Tegin kısa
- Kang Shaoli kısa
- Kang Sumi kısa
- Kuhanzhen kısa
- Kül Tegin
- Kutluk Tegin kısa
- Poshi Hanım kısa
- Lijicha kısa
- Maniakh
- Moduo Daguan kısa
- Natra
- Pan Die kısa
- Parmuda
- Pofu Katun
- Prenses Anyi kısa
- Prenses Huainan kısa
- Prenses Qianjin
- Princess Yicheng
- Qinyu Şad kısa
- Que Dadu Şad
- Rehan Tegin kısa
- Right Shad (d. 741)
- Rudan Tegin kısa
- Shishu Huxi kısa
- Sijie İrkin kısa
- Silifa kısa
- Suni Shi
- Suopi Şad kısa
- Tagma Tarhan kısa
- Tardu Şad
- Tonyukuk
- Türk-shad
- Turum kısa
- Tuyuhun Hunye kısa
- Yinnai Tegin kısa
- Yintou Tegin kısa
- Yukuk Şad
- Yushe Şad
- Zhenzhu Tong İrkin kısa
- Zhishi Sili
Savaşlar ve muharebeler109
- Rouranların Türk Halkları Üzerindeki Hâkimiyeti 400–552
- The Rouran–Wei wars, 402–449 402–449
- Aşinaların Kaçışı (439) 439
- Hegemony Wars in Northern China 534–630
- 542 Göktürk akını 542
- Göktürk-Wei İttifakı 545–557
- Tielelerin yenilgisi, 546 546
- Göktürk-Rouran Savaşları 546–598
- Rouranların Evlilik Reddi (546) 546
- Göktürk Bağımsızlık Savaşı 546–552
- Cungarya Muharebesi, 552 552
- Huaihuang Muharebesi, 552 552
- Bumin Kağan'ın İlanı (552) 552
- Mulai Dağı Muharebesi (553) 553
- Göktürklerin İpek Yolu Boyunca Yayılışı 553–629
- Mukan'ın Dengshuzi'yi Yok Etmesi (553–555) 553–555 kısa
- Mukan Kağan'ın Doğu ve Kuzey Savaşları 553–572
- Qi'nin Shuozhou Seferi (553) 553 kısa
- Avarların Kaçışı (557) 555–558
- Göktürk-Eftalit Savaşı, 555–563 555–563
- Qingmen Kapısı İnfazları (555) 555
- Göktürk-Wei Tuyuhun Seferi (556) 556
- Göktürklerin Avrupa'ya Yayılışı 557–598
- Göktürk-Zhou İttifakı 557–581
- Zhou-Qi Savaşı, 557–577 557–577
- Buhara Muharebesi 560
- Göktürk-Sasani Ticaret Çatışması 560–570
- Mukan Kağan ile Pazarlık (562–563) 562–563
- Jinyang seferi, 563–564 563–564
- Woye ve Luoyang Seferi (564) 564
- İmparatoriçe Aşina'nın Müziği (568) 568
- Göktürk-Bizans İttifakı 568–628
- İstemi'nin İran seferi, 569 569–570
- Alanların ve Onogurların Boyun Eğdirilmesi (576'dan önce) 572–576
- Taspar Kağan'ın Küçük Kağanları Ataması (572) 572
- Hüsrev'in Kız Armağanı (573) 573–574
- İstemi'nin Cenaze Töreni (576) 575–576
- Valentinos Elçiliği (576) 576
- Bosporos kuşatması, 576 576
- Göktürkler Kherson Önünde (579) 576–579
- Kuzey Qi'nin Sürgündeki Sarayı (577–580) 577–580
- Youzhou Akını (578) 578
- Jiuquan Kuşatması (578) 578 kısa
- Prenses Qianjin'in Evliliği (580) 579–580
- Turum İsyanı 581–598
- Zhoupan Muharebesi (582) 582
- Tarniachların ve Kotzagerlerin Kaçışı 582–598 kısa
- Göktürk-Sui Savaşları, 582–603 582–603
- Kağan'ın Maurikios'a Mektubu 582–598
- Baidao Muharebesi (583) 583
- İmparator Wen'in Göktürklere Karşı Fermanı (583) 583
- Yu Qingze Elçiliği (584) 584
- Göktürk İç Savaşı 584–603
- İşbara Kağan'ın Sui'ye Bağlanması (585) 585
- Apa Kağan'ın Esir Alınması (587) 587
- İşbara'nın Avı (587) 587
- 587 Taht Değişikliği 587
- Göktürk-İran Savaşı, 588–589 588–589
- Behram Çubin'in Öldürülmesi 591–592
- Prenses Dayi'nin Ölümü 593–597
- Smbat Bagratuni'nin Kağanla Savaşı 597–615
- Tulan Kağan'ın Ölümü 599–603
- Yami Kağan'a Saldırı (599) 599
- 599 Sui Seferi 599
- Tiele Ayaklanması (605) 605
- Yami Kağan İçin Sui Gösterileri (606–610) 606–610
- Yangdi'nin Yami Kağan'ı Ziyareti (607) 607
- Cui Junsu Elçiliği (608) 608
- Heshana Kağan'ın Düşüşü (611) 610–612
- Shishu Huxi'nin Öldürülmesi 614–615
- Yanmen kuşatması, 615 615
- Li Yuan'a Göktürk Yardımı (617) 617
- Heshana Kağan'ın Öldürülmesi (619) 619
- Dingxiang'daki Sürgün Sui Sarayı (620) 620–630
- Yanmen Baskını (621) 621–622
- 622 Göktürk Seferi 622
- Binzhou'da Karşı Karşıya Geliş (624) 624
- 625 Göktürk Seferi 625
- Jingyang Muharebesi (626) 626
- Herakleios ile Ziebel'in Buluşması (627) 626–628
- Doğu Kağanlığının Tang Tarafından Fethi, 626–630 626–630
- Wei köprüsü, 626 626
- Tong Yabgu'nun Öldürülmesi (630) 627–630
- Tiele İsyanı (627) 627
- Tiflis Kuşatması (627–629) 627–629
- Kafkasya Seferi, 627–629 627–629
- 627'deki büyük kar 627
- Xuanzang'ın Tong Yabgu'yu Ziyareti 627–630
- Töles'in Tang'a Geçmesi (628) 628–629
- Taizong'un Çöküş Alametleri Konuşması (628) 628
- Sevan Gölü Muharebesi (629–630) 629–630
- Demir Dağ Muharebesi (630) 630
- İlig Kağan'ın Esir Alınması (630) 630
- Dingxiang Gece Baskını (630) 630
- Göktürklerdeki Çinlilerin Fidyeyle Kurtarılması (631) 630–631 kısa
- Yiwu'nun Teslimi (630) 630
- 630 Saray Tartışması 630
- The Tang conquest of the western Khaganate, 640–659 640–659
- Göktürk war of restoration, 679–687 679–687
- Kapgan'ın Tarım Aletleri ve Demir İsteği (698) 698
- Kapgan's wars with the Tang, 698–716 698–716
- Kapgan's western war, 709–713 709–713
- Bolçu Muharebesi 710–711
- Göktürklerin Kırgızlara Karşı Seferi (710) 710–711
- The revolt of the subject peoples, 714–716 714–716
- 716 darbesi 716
- Bilge Kağan'ın Otağ Şöleni (725) 725
- Batı Shouxiang Kentindeki At Pazarı (727) 727 kısa
- Fall of the Second Khaganate, 741–744 741–744
Yerler62
- Aksu
- Altay
- Amga Kurgan kısa
- Anbei Koruyuculuğu kısa
- Anxi Koruyuculuğu
- Baktriya kısa
- Belh kısa
- Beiting
- Berel
- Beşbalık
- Bosporos
- Buhara
- Çaç
- Kherson
- Derbent
- Cungarya
- Ektag
- Eyang Sırtı kısa
- Herat
- Huo
- Demir Kapı kısa
- Demir Dağ
- Issık Göl
- Yeşim Kapı
- Karaşar
- Kaşgar
- Keş
- Khöshöö Tsaidam
- Kögmen
- Kuça
- Sevan Gölü kısa
- Lingzhou
- Mulai Dağı kısa
- Ordos
- Ordu-Balık
- Orhun vadisi
- Ötüken
- Ceyhun kısa
- Paykent
- Partav
- Semerkant
- Sanmi Dağı kısa
- Shanyu Koruyuculuğu kısa
- Şiveet Ulaan
- Soğdiyana
- Suyab
- Seyhun kısa
- Talas
- Tanhan Dağı
- Tarim Havzası
- Bin Pınar
- Tanrı Dağları kısa
- Tiflis
- Togu Balık kısa
- Tola kısa
- Maveraünnehir kısa
- İdil
- Xiazhou
- Yanmen
- Yingsuo kısa
- Yiwu
- Yunzhong
Unvanlar ve makamlar63
- Anchan Juni kısa
- Apa Tarkan kısa
- Bozkır İmparatorluklarında Ordu
- Atabeg
- Bağa
- Bağatur kısa
- Beg
- Güney Altay'ın Cüruf Ocakları
- Sınır Pazarları
- Buyruk
- Chanyu
- Orhun Anıtlarındaki Çinli Ustalar
- Chur
- Kompozit yay
- Bozkır İmparatorluklarında Ustalar
- Gaochang'da Tarım ve Vergi
- Funi Rehan kısa
- Geli Daguan kısa
- Göktürklerde Giyim ve Saç
- Göktürklerde Demircilik
- Göktürk Silahları
- Orhun Yazıtlarında Altın ve Gümüş
- Büyük Kağan
- Helan Suni Que kısa
- Savaşta Ölmenin Şerefi kısa
- Göktürk Hukukunda At
- Ilteber
- Irkin
- İşbara (Unvan)
- Katun
- Keluo Chuo kısa
- Han (Kağan)
- Hazar Çifte Krallığı
- Kırgızların Demiri ve Altını
- Kül Tegin'in Atları
- Kut
- Lesser Khan kısa
- Levirat
- Hayvan Akınları
- Loose-rein prefectures
- Ordu
- Şad
- Sifa kısa
- Bozkırda İpek
- Suoge Tudun kısa
- Çentikli Çubuk ve Altın Ok
- Tamga kısa
- Tarkhan
- Tegin
- Bozkır İmparatorluklarının Ekonomisi
- On iki yıllık hayvan döngüsü
- Yirmi Sekiz Rütbe
- Tölis ve Tarduş
- Töre
- Toy
- Haraç Elçilikleri ve İhsanlar
- Tudun
- Tuğ
- Türk Halklarında Kadınlar
- Yabgu
- Yanhongda kısa
- Yi Kağan kısa
- Yinghefu kısa
İnanç21
Gelenekler ve eğlenceler4
Kaynaklar ve yazıtlar23
- Afrasiab paintings
- Bilge Kağan Yazıtı
- Bilge Kağan'ın Altın Tacı
- Bugut inscription
- Cefu yuangui
- Issık Yazıtı
- Jiu Tangshu (Old Book of Tang)
- John of Ephesus
- Kül Tegin Yazıtı
- Küli Čor Yazıtı
- Life of Xuanzang
- Nalayh Yazıtı
- Nikephoros
- Kuzeyin hükümdarlarına dair eski Tibetçe rapor
- Ongi Yazıtı
- Record of the Western Regions
- Shahnameh
- Tabari
- Tariat inscription
- Theophanes of Byzantium
- Theophylact Simocatta
- Tongdian
- Tonyukuk Yazıtı